حقیقت، مراتب و اقسام دعا

 حسینی شاهرودی، طهور، شرح اصول کافی

گفتارهای شب‌های قدر ماه مبارک رمضان 1436 ـ 14/ 4/ 94 ـ شب نوزدهم ماه رمضان

مجمع عالی حکمت اسلامی ـ شعبه مشهد

 

اگر دعا و توجه و التفات خلق به خدای متعال نباشد، توجهات ویژه خدای متعال به خلق منعطف نخواهد شد

چگونه می‌شود که بدون دعا به الطاف ویژه خدای متعالی نتوان دست پیدا کرد و از طرفی بسیاری بدون دعا به این الطاف دست پیدا می‌کنند؟ هم «یعطی من سأله» و هم «یعطی من لم یسأله و من لم یعرفه»

یک پاسخ این است که الطاف الهی ذومراتب است که برخی از آن‌ها با دعا و برخی بدون دعا هم به دست می‌آید و طبعاً ‌آنچه که از طریق دعا به‌دست می‌آید، لطیف‌تر، عمیق‌تر و از دقایق لطف خدای متعال برخوردار است. البته این سخن به‌جایی نیست

برای پاسخ به این سؤال باید اقسام و مراتب دعا را مطرح کنیم

حقیقت دعا: احساس نیاز انسان به قدرتی فراتر از خویش

اقسام و مراتب دعا

1ـ دعای لفظی و قالی

ادعیه ماه مبارک رمضان و آثار و برکات آن بی‌نظیر است من جمیع الجهات و الحیثیات

همراهی و تشبه با اولیای خدا در حد توان انسان‌های عادی بلکه خواص از خلق نیست؛ اما از تقاضاهای حقیقی ماست

دعای غیرمستجاب معنا ندارد

در ادعیه لفظی باید توجه داشته باشیم که تشبها به اولیاء می‌خوانیم

هریک از مراتب وجود انسان دعای خاص خود را دارد

همچنان‌که مشاهده‌های عرفانی بیان‌ناپذیر است، وحی نیز بیان‌ناپذیر است

2ـ دعای نفسانی: دریافت مشتهیات غرایز نفسانی از حیث تدبیر بدن

نفس هرکسی ظهور «لیس کمثله شئ» است؛ همچون تمام اسماء، صفات، آثار و افعال الهی

با این وصف، دعای نفسانی هرکسی ویژه خود اوست

دعای نفسانی ممکن است بدون لفظ تحقق پیدا کند

دعای نفسانی از دعای لفظی به اجابت نزدیک‌تر است

حال که دعای نفسانی به اجابت نزدیک‌تر است، تلاش کنیم خواسته‌هامان متعالی‌تر باشد

3ـ دعای قلبی: تفاوت آن با دعای نفسانی آن است که دعای نفسانی با علم همراه نیست، اما دعای مرتبه قلب مقرون به علم است

4ـ دعای روحی:

مرتبه روح مرتبه انکسار تعینات است که توقف در آن مطلوب نیست

5ـ دعای سر و خفی و اخفی. چیزی برای گفتن نداریم

6ـ دعای استعداد

کم من ثناء جمیل لست اهلاً له نشرته

7ـ دعای تکوینی: یسأله من فی السموات و الارض

شاهد قرآنی: و آتاکم من کل ما سألتموه و ان تعدوا نعمت الله لا تحصوها (ابراهیم، 34)

تمام اقسام گفته شده می‌توانند دعای تاجرانه، خائفانه و عاشقانه باشند

هریک از اقسام دعا، دارای مراتب تشکیکی است که فرع بر معرفت است

ویژگی دعای تجار، خائفان و عاشقان

دعای عاشقانه، دعا در مرتبه تجلی فعلی یا افعالی، مرتبه تجلی صفاتی و مرتبه تجلی ذاتی خدای متعال است

 

 صوت

 

فیلم قسمت اول (دریافت)

 

 

فیلم قسمت دوم (دریافت)

 

 

 

فیلم قسمت سوم (دریافت)

 

 

 فیلم قسمت چهارم (دریافت)

 

 

فیلم قسمت پنجم (دریافت)

 

 

 

 

فیلم قسمت ششم (دریافت)